Karayolunda Tehlikeli Madde

Yapım

Temel ilkeler

Gövdeler, aksamları ve hizmet teçhizatları ile yapısal teçhizatlar, içerik kaybı olmaksızın (gaz tahliye
valflarından kaçan gaz miktarları dışında) aşağıdakilere dayanacak şekilde tasarlanacaktır:
- 6.8.2.1.2 ve 6.8.2.1.13'te belirtildiği üzere normal taşıma koşullarındaki statik ve
dinamik gerilmelere;
- 6.8.2.1.15’de ön görüldüğü üzere asgari gerilmelere.

Tanklar ve bağlantıları, maksimum izin
verilebilen yük altında şunların çıkardığı
kuvvetleri emebilecek özellikte olacaktır:
- Seyahat yönünde: toplam kütlenin iki
katı;
- Seyahat yönüne dik açılarda:
toplam kütle;
- Dikeyde yukarı doğru: toplam kütle;
- Dikeyde aşağı doğru: toplam kütlenin
iki katı.
Tank konteynerler ve bağlantıları, maksimum izin
verilebilen yük altında şunların çıkardığı
kuvvetleri emebilecek özellikte olacaktır:
- Seyahat yönünde: toplam kütlenin iki
katı;
- Yatayda ve seyahat yönüne dik
açılarda: toplam kütle; (seyahat yönü açıkça
belirlenmediyse, her yönde de toplam
kütlenin iki katı);
- Dikeyde yukarı doğru: toplam kütle;
- Dikeyde aşağı doğru: toplam kütlenin iki
katı.

 

Gövde duvarları en az aşağıdaki başlıklarda belirtilen kalınlığa sahip olacaktır:

6.8.2.1.17 ila 6.8.2.1.21 6.8.2.1.17 ila 6.8.2.1.20.

 

Gövdeler, 6.8.2.6'da sıralanan standartların getirdiği zorunluluklar veya 6.8.2.7 kapsamındaki yetkili
makam tarafından tanınan, malzemenin seçimini ve gövde en kalınlığının, azami ve asgari doldurma
ve çalışma sıcaklıkları göz önünde bulundurularak saptanmasını içeren bir teknik kodun
gerekliliklerine uygun olarak tasarlanacak ve üretileceklerdir. Ancak, 6.8.1.2.6 ve 6.8.2.1.26'daki
asgari zorunluluklar yerine getirilecektir.

Belirli tehlikeli maddelerin taşınmasına yönelik tanklar ek korumaya sahip olacaklardır.
Bunlar, ilgili maddelerin özünde var olan tehlikelerin dikkate alınmasıyla saptanmış ek gövde kalınlığı
(arttırılmış hesaplama basıncı) veya koruyucu bir cihaz şeklinde olabilir (bkz.6.8.4’teki özel
hükümler).

Kaynak işlemleri titizlikle yapılmalı ve tam güvenlik sağlanmalıdır. Kaynak işlemi ve kontrolü
6.8.2.1.23 zorunlulukları ile uyumlu olmalıdır.

Negatif iç basınçtan kaynaklanacak deformasyon riskine karşı gövdeleri korumak için
önlemler alınacaktır. 6.8.2.2.6’a göre olan gövdeler hariç olmak üzere, vakum valflarıyla donatılacak
şekilde tasarlanan gövdeler, iç basınçtan en az 21 kPa (0,21 bar) daha fazla bir dış basınca, kalıcı
bir deformasyon oluşmadan, dayanacak özellikte olacaktır. Yalnızca ambalajlama grupları II ve III
kapsamındaki, taşıma sırasında sıvılaşmayan katı maddelerin (ister toz halinde, ister tanecikli olsun)
taşınması için kullanılan gövdeler, daha düşük bir dış basınca uygun şekilde tasarlanabilir; fakat bu
basınç 5 kPa’dan (0,05) düşük olamaz. Vakum valfları, tankın tasarımında öngörülen vakum
basıncından daha yüksek olmayan bir vakum ayarında boşaltma yapacak şekilde ayarlanacaktır.
Vakum valfıyla donatılmak üzere tasarlanmamış olan gövdeler, iç basıncın en az 40 kPa (0,4 bar)
üzerindeki bir dış basınca, kalıcı bir deformasyon olmaksızın dayanacak özellikte olacaktır.

Gövde malzemeleri

Gövdeler, çeşitli sınıflarda şart koşulan başka sıcaklık aralıkları söz konusu değilse, -20 oC ile +50 oC
sıcaklıkları arasında gevreklikten kaynaklanan kırılmalara ve gerilim aşınmasından kaynaklanan
çatlamalara karşı dayanıklı olan uygun metalik malzemelerden yapılmış
olacaktır.

İçerikle temas halinde olan gövdelerin veya koruyucu astarlarının malzemeleri, içerikle tehlikeli
biçimde tepkimeye (bkz. 1.2.1, "Tehlikeli tepkime") girebilecek, tehlikeli bileşikler oluşturacak veya
malzemeyi önemli oranda zayıflatacak maddeler içermeyecektir.
Taşınan madde ile gövdenin yapımında kullanılan malzeme arasındaki temas, gövdenin et kalınlığında
ilerleyen bir azalmaya neden oluyorsa, et kalınlığı üretim sırasında uygun bir miktarda arttırılacaktır.
Aşınmaya karşı ilave edilen bu kalınlık, gövde et kalınlığının hesaplanmasında göz önünde
bulundurulmayacaktır.

Kaynaklı gövdelerde, sadece kusursuzca kaynaklanabilen ve -20 oC' lik ortam sıcaklığında – özellikle
kaynak izi ve çevresindeki bölgelerde – yeterli darbe mukavemetine sahip olduğu garanti edilebilen
malzemeler kullanılacaktır.
İnce taneli çelik kullanılıyorsa, malzeme şartnamesine göre akma mukavemetinin garanti edilen Re
değeri 460 N/mm2'den fazla olmayacak ve çekme mukavemetinin üst sınırının garanti edilen Rm değeri
725 N/mm2'yi aşmayacaktır.

0,85'ten yüksek bir Re/Rm oranına sahip çeliklerin, kaynaklı gövdelerin yapımında
kullanımına izin verilmeyecektir.
Re = açıkça tanımlanmış akma sınırına sahip çelikler için görünür akma mukavemeti veya
açıkça tanımlanmış akma noktası olmayan çelikler için %0.2'lik dayanım mukavemeti
(östenit çelikler için %1).
Rm = çekme mukavemeti.
Malzemenin muayene sertifikasında belirtilen değerler, her durumda bu oranın belirlenmesi
için temel olarak alınacaktır.

Gövde kalınlığının hesaplanması

Gövde kalınlığı için esas alınan basınç tasarım basıncından az olmayacaktır, ancak
6.8.2.1.1'de sözü edilen gerilmeler ile, gerekliyse, aşağıdaki gerilmeler göz önünde
bulundurulacaktır:
Tankın, gerilime maruz kalarak kendini
taşıyan bir üyesini oluşturduğu araçlarda
gövde, diğer kaynaklardan gelen
gerilimlere ek olarak bu şekilde oluşan
gerilimlere karşı da dayanacak şekilde
tasarlanacaktır:
Bu gerilimler altında, gövdenin ve onun
bağlantılarının en ciddi gerilim altında
kalan noktalarındaki gerilim 6.8.2.1.16'da
tanımlanan σ değerini aşmayacaktır
Bu gerilimlerin her biri altında, gözlenecek
emniyet faktörü aşağıdaki gibi olacaktır
- Açıkça tanımlanmış akma noktasına
sahip metaller için: görünür akma
mukavemetine karşılık 1,5 güvenlik faktörü
veya
- Açıkça tanımlanmamış akma noktasına
sahip metaller için: Garanti edilmiş %0,2'lik
dayanım kuvvetine karşılık 1,5 güvenlik
faktörü (östenit çelikler için maksimum %1
uzama).
1 Sac metallerde, test parçasının çekme gerilimi ekseni, yuvarlanma doğrultusuna dik açıda olmalıdır.
Kırılmadaki kalıcı uzama, mastar uzunluğunun (l) çapın ( d ) beş katı ( l = 5 d ) olduğu dairesel kesite sahip test
parçalarıyla ölçülür; dikdörtgen şeklinde kesit alanına sahip test parçaları kullanılıyorsa mastar uzunluğu şu formül ile
hesaplanmalıdır:
Burada Fo, test parçasının başlangıçtaki kesit alanını göstermektedir.

Hesaplama basıncı, Bölüm 3.2, Tablo A, Sütun (12) uyarınca, kodun ikinci kısmıdır (bkz.
4.3.4.1).
"G" harfi kullanılıyorsa, aşağıdaki zorunluluklar geçerlidir:
(a) 50°C'deki buhar basıncı 110 kPa’yı (1,1 bar) (mutlak basınç) aşmayan maddelerin taşınmasına
yönelik yer çekimiyle ile boşaltılan gövdeler, taşınacak maddenin statik basıncının iki katı kadar
bir hesaplama basıncı ile tasarlanacak olup bu, suyun statik basıncının iki katından az
olmayacaktır;
(b) 50°C'deki buhar basıncı 110 kPa’yı (1,1 bar) (mutlak basınç) aşmayan maddelerin taşınmasına
yönelik basınçla doldurulan veya basınçla boşaltılan gövdeler, doldurma veya boşaltma
basıncının 1,3 katına eşit bir hesaplama basıncı ile tasarlanacaktır;
Asgari hesaplama basıncının sayısal değeri (ölçüm basıncı) verildiği zaman, gövde bu basınca
göre tasarlanacak fakat bu basınç doldurma veya boşaltma basıncının 1,3 katından daha düşük
olmayacaktır. Bu durumlarda aşağıdaki asgari zorunluluklar geçerlidir:
(c) 50°C'deki buhar basıncı en az 110 kPa (1,1 bar) olan ve kaynama noktası 35 °C’den yüksek
olan maddelerin taşınmasına yönelik gövdeler, doldurma veya boşaltma sistemi nasıl olursa
olsun, en az 150 kPa (1,5 bar) ölçüm basıncındaki veya doldurma veya boşaltma basıncının
1,3 katı (hangisi büyükse) olan bir hesaplama basıncıyla tasarlanacaktır;
(d) Kaynama noktası 35 °C’den düşük olan maddelerin taşınmasına yönelik gövdeler, doldurma
veya boşaltma sistemi nasıl olursa olsun, doldurma veya boşaltma basıncının
1,3 katına eşit, fakat en az 0,4 MPa (ölçüm basıncı) olan bir hesaplama basıncına uygun
olarak tasarlanacaktır.
Önceki Maddeler Sonraki Maddeler

adrbook.com - Her Hakkı Saklıdır. © 2015-2018