Karayolunda Tehlikeli Madde

Sınıf 5.2 maddeleri aşağıdaki şekilde alt gruplara ayrılır:
P1 Organik peroksitler, sıcaklık kontrolü gerekmeyen;
P2 Organik peroksitler, sıcaklık kontrolü gereken.

Tanım

Organik peroksitler, iki değerlikli -O-O- yapısını içeren organik maddelerdir ve tek veya her iki hidrojen
atomunun organik radikallerle yer değiştirmiş olduğu hidrojen peroksit türevleri olarak düşünülebilir.

Özellikler

Organik peroksitler, normal veya yüksek sıcaklıklarda, ekzotermik bozunmaya yatkındır. Bozunma, ısı,
katışkılarla (örn., asitler, ağır-metal bileşikleri, aminler) temas, sürtünme veya darbe ile başlatılabilir.
Bozunma hızı, sıcaklık ile artar ve organik madde formülasyonuna göre değişiklik gösterir. Bozunma,
zararlı veya alevlenebilir gazların veya buharların ortaya çıkması ile sonuçlanabilir. Belli organik
peroksitlerin taşınması sırasında sıcaklık kontrol altında tutulmalıdır. Bazı organik peroksitler, özellikle bir
kap içerisinde bulunuyorlarsa, patlayarak çözünebilir. Bu özellik seyrelticilerin eklenmesiyle veya uygun
ambalajların kullanılmasıyla değiştirilebilir. Birçok organik peroksit şiddetli bir biçimde yanar. Organik
peroksitlerin gözlerle temasından kaçınılmalıdır. Bazı organik peroksitler çok kısa bir temasla bile gözün
korneasına ciddi hasarlar verebilir veya deride aşınmaya yol açabilir.
NOT: Organik peroksitlerin alevlenebilirliklerinin belirlenmesi ile ilgili test yöntemleri, Testler ve Kriterler
Elkitabı, Kısım III, alt başlık 32.4'te belirtilmiştir. Organik peroksitler ısındıkları zaman şiddetli bir
biçimde tepkimeye girdiklerinden, ISO 3679:1983'te tanımlandığı gibi küçük numuneler kullanılarak
parlama noktalarının tespiti önerilir.

Sınıflandırma

Herhangi bir organik peroksit, organik peroksit formülasyonu aşağıdakileri içermediği sürece, Sınıf 5.2
içerisinde sınıflandırılır:
(a) %1,0 'dan fazla hidrojen peroksit içermeyen organik peroksitlerden en fazla %1,0 mevcut
oksijen
(b) %1,0 'dan fazla ama %7,0'den düşük hidrojen peroksit içermeyen organik peroksitlerden en
fazla 0.5 mevcut oksijen
NOT: Bir organik peroksit formülasyonunun mevcut oksijen içeriği (%) aşağıdaki formül ile verilmiştir
16 × Σ (ni × ci /mi)
Bu denklemde:
ni = Organik peroksit i 'nin molekül başına peroksijen grubu sayısı;
ci = Organik peroksit i 'nin konsantrasyonu (% kütle) ve
mi = Organik peroksit i 'nin moleküler kütlesi.

Organik peroksitler, arz ettikleri tehlike derecelerine göre yedi tipe ayrılır. Organik peroksit tipleri, teste
tabi tutulduğu ambalaj içinde taşınmasına izin verilmeyen A tipinden, Sınıf 5.2'in hükümlerine tabi
olmayan G tipine kadar değişir. B tipi ve F arasındaki sınıflandırma, bir ambalaj içerisinde bulunmasına
izin verebilecek azami miktar ile doğrudan doğruya ilişkilidir. 2.2.52.4'te listelenen maddelerin
sınıflandırılmasında uygulanacak prensipler, Testler ve Kriterler Elkitabı, Kısım II'de verilmiştir.

Sınıflandırılmış ve 2.2.52.4'te listelenen ambalajlarda taşınmasına izin verilmiş organik peroksitlerin,
4.1.4.2, ambalajlama talimatı IBC520'de listelenen, IBC'lerde taşınmasına izin verilmiş olanlar ve Bölüm
4.2 ve 4.3 uyarınca tanklarda taşınmasına izin verilmiş olanlar 4.2.5.2, portatif tank talimatı T23'te
listelenmiştir. Listede yer alan, izin verilmiş her madde, Bölüm 3.2 Tablo A'da (UN No. 3101 ila 3120)
genel bir kayda atanmıştır ve ilgili ikincil riskler ve taşıma bilgisini içeren dipnotlar verilmiştir.
Bu genel kayıtlar aşağıdakileri belirtir:
- Organik peroksit tipi (B ila F) (bkz. yukarıdaki 2.2.52.1.6);
- Fiziksel hal (sıvı/katı) ve
- Sıcaklık kontrolü (gerektiğinde), bkz. 2.2.52.1.15 ila 2.2.52.1.18.
Bu formülasyonların karışımları, en tehlikeli bileşenin organik peroksit tipi ile aynı şekilde
sınıflandırılabilir ve bu tip için verilen taşıma koşullarına göre taşınabilir. Ancak, iki kararlı bileşenin ısıl
olarak daha az kararlı bir karışım oluşturabileceği için, karışımın kendiliğinden hızlanan bozunma sıcaklığı
(SADT) belirlenir ve gerekliyse, 2.2.52.1.16 uyarınca SADT'den kontrol ve tehlike sıcaklıkları türetilir.

2.2.52.4, 4.1.4.2, ambalajlama talimatı IBC520'de veya 4.2.5.2, portatif tank talimatı T23'te listelenmemiş
kendiliğinden tepkimeye giren maddelerin sınıflandırılması ve toplu bir kayda atanması, menşe ülkenin
yetkili makamı tarafından test raporuna bağlı olarak yapılır. Onay beyanı, sınıflandırma ve ilgili taşıma
koşullarını içerir. Menşe ülke ADR'ye Taraf Ülke değilse, taşıma koşulları ve sınıflandırma sevkiyatin ilk
ulaşacağı ADR Taraf Ülkesinin yetkili makamı tarafından belirlenir.

Test sonuçlarının tümünün elde olmadığı ve ek testler veya incelemeler için taşınması gereken, 2.2.52.4'te
listelenmemiş organik peroksitlerin veya organik peroksit formülasyonlarının numuneleri, aşağıdaki
koşulların sağlanması şartıyla, organik peroksitler için C tipindeki uygun kayıtlardan birine atanır:
- Mevcut veriler, numunenin, organik peroksit B tipinden daha tehlikeli olmadığını gösterir;
- Numune, ambalajlama yöntemi OP2'ye göre ambalajlanmış ve her taşıma ünitesi için miktar 10
kg. ile sınırlıdır;
- Mevcut veriler, kontrol sıcaklığının, varsa, herhangi bir tehlikeli bozunmayı önleyecek kadar
düşük ve herhangi tehlikeli bir faz ayrışmasını önleyecek kadar yüksek olduğunu gösterir.

Organik peroksitlerin duyarlılığının azaltılması

Taşıma sırasında güvenliği sağlamak için, birçok durumda organik peroksitlerin organik sıvılarla veya
katılarla, inorganik katılarla veya su ile duyarlılığı azaltılır. Bir madde yüzdesinin şart koşulduğu
durumlarda, bu, en yakın tamsayıya yuvarlanmış kütle yüzdesini verir. Genel olarak duyarlılığın
azaltılması, maddenin saçılması söz konusu olduğunda organik peroksidin tehlikeli bir boyutta
yoğunlaşması gerçekleşmeyecek dereceye kadar yapılır.

Tek organik peroksit formülasyonları için aksi belirtilmedikçe, duyarlılığın azaltılmasında kullanılacak
seyrelticiler için aşağıdaki tanım(lar) uygulanır:
- A tipi seyrelticiler, organik peroksitle uyumlu ve kaynama noktası 150 °C'den düşük olmayan
organik sıvılardır. A tipi seyrelticiler, tüm organik peroksitlerin duyarlılığın azaltılmasında
kullanılabilir;
- B tipi seyrelticiler, organik peroksitle uyumlu, kaynama noktası 150 °C'den düşük olan fakat 60
°C'den düşük olmayan ve parlama noktası 5 °C'den az olmayan organik sıvılardır.
B tipi seyrelticiler, sıvının kaynama noktasının 50 kg.'lık ambalajdaki SADT'den en az 60 °C daha yüksek
olması kaydıyla, tüm organik peroksitlerin duyarlılıklarının azaltılmasında kullanılabilir.

A tipi veya B tipi dışındaki seyrelticiler, uyumlu olmaları koşuluyla 2.2.52.4'te sıralanmış organik peroksit
formülasyonlarına eklenebilir. Ancak, A tipi ve B seyrelticinin bir kısmının veya tamamının yerine farklı
özelliklere sahip başka bir seyrelticinin kullanılması durumunda, hidrojen peroksit formülasyonu Sınıf
5.2'ye ait normal kabul prosedürlerine göre yeniden değerlendirilir.

Su, 2.2.52.4'te veya 2.2.52.1.8 uyarınca "su ile" veya "suda kararlı bir dağılım olarak" yetkili makam
kararında listelenen organik peroksitlerin duyarlılıklarının azaltılmasında kullanılabilir. 2.2.52.1.9
hükümlerine uygunluk sağlanması şartıyla, 2.2.52.4’te listelenmemiş organik peroksit veya organik peroksit
formülasyonlarının numunelerinin duyarlılıkları su ile de azaltılabilir.

Organik ve inorganik katılar, uyumlu olmaları şartıyla, organik peroksitlerin duyarlılıklarının
azaltılmasında kullanılabilir. Uyumlu katılar ve sıvılar, organik peroksit formülasyonlarının ısıl kararlılığı
ve tehlike tipi üzerinde hiçbir zararlı etkisi olmayan katılar ve sıvılardır.

Sıcaklık kontrolü zorunlulukları

Belirli organik peroksitler, yalnızca sıcaklık kontrollü koşullarda taşınabilir. Kontrol sıcaklığı, organik
peroksidin güvenli bir şekilde taşınabileceği en yüksek sıcaklıktır. Taşıma sırasında, bir ambalajın hemen
çevresindeki sıcaklığın 24 saatlik süre içinde nispeten yalnızca kısa bir süre için 55 oC' yi aştığı varsayılır.
Sıcaklık kontrolünün kaybedilmesi durumunda, acil durum prosedürlerini yürütmek gerekli olabilir. Acil
durum sıcaklığı bu gibi prosedürlerin yürütülmesi gereken sıcaklıktır.

Kontrol ve tehlike sıcaklıkları, taşıma sırasında kullanıldığı şekliyle ambalajın içindeki madde
kendiliğinden hızlanan bozunmanın meydana geldiği en düşük sıcaklık olarak tanımlanan kendiliğinden
hızlanan çözünme sıcaklığından (SADT) elde edilir (bkz. Tablo 1). SADT bir maddenin taşıma sırasında
sıcaklık kontrolüne tabi tutulup tutulmayacağına karar vermek için saptanır. SADT'nin saptanması ile ilgili
hükümler, Testler ve Kriterler Elkitabı, Kısım II, Başlık 20'de ve Başlık 28.4'te verilmiştir.
 

Tablo 1: Kontrol ve tehlike sıcaklıklarının türetilmesi

 

Kap tipi

SADT a

Kontrol sıcaklığı

Acil durum sıcaklığı

Tek ambalajlar ve IBC'ler

20 °C veya daha az

SADT'nin 20 °C altında

SADT'nin 10 °C altında

20 °C üstü ila 35 °C

SADT'nin 15 °C altında

SADT'nin 10 °C altında

35 °C'nin üstünde

SADT'nin 10 °C altında

SADT'nin 5 °C altında

Tanklar

50 °C'den düşük

SADT'nin 10 °C altında

SADT'nin 5 °C altında

 

 

Taşıma için ambalajlanmış maddenin SADT'si

 

Önceki Maddeler Sonraki Maddeler

adrbook.com - Her Hakkı Saklıdır. © 2015-2018